შორაპნის ციხე ზესტაფონის აღმოსავლეთით, დაბა შორაპანში მდებარეობს. შემთხვევით გამვლელი მგზავრიც კი აუცილებლად შენიშნავს მოზრდილი ციხის ნანგრევებს. ეს საქართველოს ისტორიის მნიშვნელოვანი ძეგლია, რომლის ისტორია საუკუნეების განმავლობაში მნიშვნელოვან სავაჭრო და სატრანსპორტო გზებთან იყო დაკავშირებული.
შორაპნის ციხე დღესაც მნიშვნელოვან ისტორიულ და არქეოლოგიურ ძეგლად რჩება. ციხე-ქალაქის ტერიტორიაზე ჩატარებულმა კვლევებმა არაერთი საინტერესო მასალა გამოავლინა.
შორაპნის ციხის ისტორია
შორაპნის ციხე ისტორიულ წყაროებში უძველესი დროიდან გვხვდება. მისი მდებარეობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო იმ პერიოდში, როდესაც დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს შორის გადაადგილება და სავაჭრო ურთიერთობები ამ მიმართულებით ხორციელდებოდა.
შორაპნის შესახებ ცნობები სხვადასხვა ისტორიულ წყაროში გვხვდება. არქეოლოგიური კვლევების შედეგად გამოვლენილია სხვადასხვა პერიოდის კულტურული ფენები. მათ შორისაა გვიანი ბრინჯაოს ხანის, ადრეული ანტიკური და ადრეული შუა საუკუნეების მასალა.
შორაპნის ციხის ისტორია სწორედ ამ მრავალფენოვან წარსულთან არის დაკავშირებული. მისი მნიშვნელობა მხოლოდ ციხის კედლებით არ შემოიფარგლება.
აქ არსებობდა ციხე-ქალაქი და დასახლება. სხვადასხვა პერიოდში იგი მნიშვნელოვან პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ფუნქციას ასრულებდა.
შორაპნის ციხის სტრატეგიული მნიშვნელობა
შორაპნის ციხის მდებარეობამ მას განსაკუთრებული სამხედრო და სტრატეგიული მნიშვნელობა მისცა. ციხე აკონტროლებდა მნიშვნელოვან გზებს, რომლებიც დასავლეთ საქართველოს აღმოსავლეთ საქართველოსთან აკავშირებდა.
ციხე-სიმაგრე მხოლოდ დამცავი ფუნქციით არ გამოირჩეოდა. იგი ვაჭრობის, ტვირთების გადაზიდვისა და კომერციული საქმიანობის ცენტრადაც ითვლებოდა.
შორაპანი ვაჭრებსა და მოგზაურებს სხვადასხვა მომსახურებას სთავაზობდა. აქ არსებობდა ქარვასლა-ფუნდუკები, სამჭედლო სახელოსნოები და ბაზარი.
შორაპანთან დაკავშირებული იყო ნავსადგომიც და საბაჟო ფუნქციებიც. სავაჭრო გზებით მტერსაც შეეძლო მოსვლა და მოყვარესაც.
სატრანსპორტო დერეფნის ფუნქცია შორაპანს დღემდე არ დაუკარგავს. თანამედროვე საავტომობილო მაგისტრალი და რკინიგზაც ამ ტერიტორიის გავლით გადის.
შორაპანი – ძველი სავაჭრო გზების გზაჯვარედინი
ძველ პერიოდში შორაპანზე მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სატრანზიტო მარშრუტები გადიოდა. არქეოლოგიური მასალა მიუთითებს, რომ დასახლება ადგილობრივ და შორეულ სავაჭრო ნაკადებთან იყო დაკავშირებული.
შორაპნის ისტორიისა და არქეოლოგიური მნიშვნელობის შესახებ დამატებითი ინფორმაცია დაცულია საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ოფიციალურ პორტალზე.
იმერეთის ტურისტული მიმართულებების შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ Travel News-ის სტატია ადგილობრივი ტურისტებისთვის პოპულარული მიმართულებების შესახებ.
შორაპნის ციხის არქეოლოგიური კვლევები
შორაპნის ციხეზე არქეოლოგიური კვლევები სხვადასხვა პერიოდში მიმდინარეობდა. ამ სამუშაოებმა ციხე-ქალაქის ისტორიის შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გამოავლინა.
2016 წლიდან შორაპნის ციხეზე არქეოლოგიური ექსპედიციებიც მიმდინარეობს. კვლევებს პროფესორი ვახტანგ ჯაფარიძე ხელმძღვანელობს.
ბოლო წლებში აღმოჩენილია არაერთი მნიშვნელოვანი არტეფაქტი. მათ შორისაა არქაული ხანის სალოცავი ქოთანი და ქვის ღუზა.
ეს აღმოჩენები კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ შორაპნის ტერიტორია სხვადასხვა ეპოქაში იყო დასახლებული და მნიშვნელოვან ფუნქციას ასრულებდა.
შორაპნის ციხე-ქალაქის არქეოლოგიური კვლევების მასალები ასევე ხელმისაწვდომია საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ოფიციალურ მონაცემთა ბაზაში.
რა აღმოაჩინეს შორაპნის ციხეზე?
შორაპნის ციხის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია სხვადასხვა პერიოდის არქეოლოგიური მასალა.
მათ შორისაა კერამიკული ნაწარმი, სამშენე
